Wat kost procederen tegen een webshop?

De drie kostenposten

Griffierecht. Dit is wat de rechtbank rekent om je zaak in behandeling te nemen. De tarieven worden jaarlijks vastgesteld en er zijn aparte, lagere tarieven voor natuurlijke personen, met nog een lager tarief voor mensen met een laag inkomen. Bij een vordering van een paar honderd euro bij de kantonrechter gaat het om een bedrag in de orde van enkele tientallen tot ruim honderd euro. Kijk het actuele tarief na bij de Rechtspraak voordat je begint, want de schijven verschuiven.

De deurwaarder. Een dagvaarding moet officieel worden betekend, en dat doet een deurwaarder. Daar staat een tarief voor dat landelijk is vastgesteld. Reken op enkele tientallen euro's, plus eventuele kosten om het juiste adres te achterhalen als de winkel moeilijk vindbaar is.

Juridische bijstand, als je die wil. Bij de kantonrechter is die niet verplicht. Je mag je zaak zelf voeren, of je laten vertegenwoordigen door een gemachtigde die geen advocaat hoeft te zijn. Dat scheelt de grootste kostenpost van allemaal, en het is de reden dat een consumentenzaak over een webshop financieel überhaupt uit kan.

Het risico dat je moet meewegen

Verlies je de zaak, dan word je in de proceskosten van de tegenpartij veroordeeld. Dat betekent niet dat je hun werkelijke advocaatkosten betaalt: de rechter werkt met een forfaitair tarief, een vast bedrag per proceshandeling. Bij kleine vorderingen zijn die bedragen bescheiden, vaak vergelijkbaar met het griffierecht zelf.

Toch is het een risico, en het is het risico dat je eerlijk moet benoemen. Bij een vordering van zestig euro kan de optelsom van griffierecht, deurwaarder en een mogelijke kostenveroordeling het bedrag overtreffen waar je voor komt. Dat is geen reden om je neer te leggen bij onrecht, maar het is wel een reden om eerst de goedkopere routes uit te putten.

Twee rekenvoorbeelden

Getallen maken dit concreter dan elke uitleg. De bedragen hieronder zijn indicatief, want de tarieven worden jaarlijks vastgesteld; het gaat om de verhouding.

Een vordering van 75 euro. Griffierecht voor een natuurlijk persoon in de laagste schijf, plus de deurwaarder. Samen zit je al snel in de buurt van het bedrag waar je voor komt, en dan heb je het risico van een kostenveroordeling nog niet meegerekend. Win je, dan krijg je die kosten grotendeels terug, maar alleen als de winkel ook daadwerkelijk betaalt. Bij dit bedrag is een procedure zelden verstandig, en is de betaalroute of de keurmerkroute vrijwel altijd de betere keuze.

Een vordering van 900 euro. Hier kantelt het. Het griffierecht loopt op maar blijft een fractie van het belang, de deurwaarderskosten zijn hetzelfde, en het kostenrisico bij verlies blijft beperkt tot een paar honderd euro. Tegenover een winkel met een Nederlandse inschrijving en een bankrekening is dit een verhouding waarbij doorzetten verdedigbaar is, zeker als het bewijs sterk is.

De kantelpunten liggen dus niet bij een vast bedrag maar bij de verhouding tussen het belang, de vaste kosten en de vraag of er verhaal is. Dat laatste is het onderdeel dat het vaakst wordt overgeslagen en dat achteraf het meeste spijt oplevert: een gewonnen zaak tegen een lege huls kost je geld in plaats van dat het geld oplevert.

Wanneer het de moeite waard is

Er is geen vaste grens, maar in de praktijk wegen vier dingen mee.

• De hoogte van het bedrag. Onder de honderd euro is een procedure zelden proportioneel, tenzij het om een principekwestie gaat die je bewust wil voeren.
• Is er verhaal? Een winkel met een Nederlandse inschrijving, een adres en een bankrekening is verhaalbaar. Een entiteit die alleen op papier bestaat niet.
• Hoe sterk is het bewijs? Een zaak met een orderbevestiging, een betaalbewijs, een duidelijke termijn en het zwijgen van de wederpartij is aanzienlijk sterker dan een zaak die op interpretatie berust.
• Zijn de goedkope routes op? Chargeback, keurmerk, betaaldienstverlener, toezichthouder. Die kosten niets en werken vaker dan mensen denken.

De goedkopere alternatieven eerst

Voordat je aan kosten begint, zijn er drie routes die niets kosten. De terugboeking via je betaalmethode, een melding bij de keurmerkhouder als de winkel is aangesloten, en een formele ingebrekestelling met een harde termijn. Dat laatste lost het merendeel van de zaken op, simpelweg omdat de meeste webshops weten dat ze een verplichting hebben en er alleen mee wegkomen zolang niemand die opeist.

Pas als die drie niets opleveren, is de vraag naar de kosten van procederen aan de orde. Zie zelf een ingebrekestelling sturen en geschillencommissie of kantonrechter.

Veelgestelde vragen

Kan ik een toevoeging of gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen?

Voor een kantonzaak die je zelf mag voeren is dat doorgaans niet aan de orde. Wel bestaat er een lager griffierecht voor mensen met een laag inkomen, en het Juridisch Loket geeft kosteloos eerste uitleg.

Ik heb een rechtsbijstandverzekering.

Kijk dan eerst in je polis. Veel polissen kennen een minimum belang waaronder ze een zaak niet oppakken, vaak een paar honderd euro. Melden kost je niets en het antwoord heb je snel.

Wat als de webshop in het buitenland zit?

Binnen de EU mag je als consument in je eigen woonplaats dagvaarden. Voor grensoverschrijdende vorderingen tot vijfduizend euro bestaat bovendien een Europese procedure die schriftelijk verloopt en met standaardformulieren werkt.

Hoelang duurt het?

Reken op maanden. Reageert de wederpartij helemaal niet, dan kan een verstekvonnis er sneller zijn dan je verwacht.

Kan ik de kosten van de deurwaarder vermijden?

Niet bij een dagvaarding, want betekenen is nu eenmaal zijn werk. Wel kun je voorkomen dat er extra kosten bij komen door zelf uit te zoeken wat het juiste adres is. Een deurwaarder die moet gaan zoeken, rekent daarvoor.