Je stuurt iets terug of de bestelling gaat niet door, en in plaats van geld krijg je een waardebon voor de webshop. Vaak met een vervaldatum, soms alleen te besteden bij dezelfde winkel waar het net misging.
Je hoeft een tegoedbon nooit te accepteren. De wet schrijft voor dat een webshop terugbetaalt met hetzelfde betaalmiddel dat jij hebt gebruikt, tenzij jij uitdrukkelijk met iets anders instemt en daar geen kosten aan hebt. Zeg je niets, dan is een bon geen geldige terugbetaling en loopt de termijn van veertien dagen gewoon door.
Artikel 6:230r lid 2 van het Burgerlijk Wetboek zegt dat de handelaar terugbetaalt met hetzelfde betaalmiddel als waarmee de consument de oorspronkelijke transactie heeft verricht. Daar kan van worden afgeweken, maar alleen als jij daar uitdrukkelijk mee instemt en er geen kosten voor jou aan verbonden zijn.
Uitdrukkelijk instemmen betekent ja zeggen. Niet: geen bezwaar maken. Niet: een bon in je mailbox krijgen en die laten staan. Niet: een vakje dat de webshop alvast voor je heeft aangevinkt. Wie niets zegt, heeft niet ingestemd, en dan is er simpelweg nog niet terugbetaald.
Een tegoedbon kost de winkel bijna niets. Het geld blijft binnen, een deel van de bonnen wordt nooit ingewisseld, en wie hem wel gebruikt besteedt er meestal meer bij. Voor jou is het omgekeerd: je zit vast aan een winkel waar je net een slechte ervaring had, vaak met een vervaldatum eronder.
Dat is de hele reden dat de wet hier expliciet over is. Het is geen grijs gebied waar je over kunt onderhandelen, het is een bepaling die precies deze praktijk wil voorkomen.
| Situatie | Recht op geld |
|---|---|
| Je herroept binnen de bedenktijd | Ja. Alles terug, inclusief de kosten van de standaardlevering. |
| Er is niet geleverd en je ontbindt | Ja. En hier geldt zelfs "onverwijld", geen veertien dagen. |
| Het product was kapot of verkeerd | Ja, zodra herstel of vervanging niet lukt of niet binnen redelijke tijd gebeurt. |
| De webshop annuleert zelf je bestelling | Ja. Jouw betaling is dan zonder tegenprestatie gebleven. |
| Je ruilt vrijwillig buiten de bedenktijd om | Nee. Dan geldt het beleid van de winkel, en mag een bon. |
Dit is het argument dat het vaakst wordt geprobeerd: "afgeprijsde artikelen worden niet in geld terugbetaald". Dat mag niet. Bij een consumentenkoop kan op grond van artikel 7:6 lid 1 niet ten nadele van de koper worden afgeweken van de wet, en dat geldt onverkort voor artikelen uit de sale. Een beding in de algemene voorwaarden dat het anders regelt, staat er wel maar is vernietigbaar.
Betaalde je deels met een kortingscode of een eerder gekregen bon, dan krijg je terug wat je daadwerkelijk in geld hebt betaald. Het kortingsdeel hoeft niet in geld te worden uitgekeerd, want dat heb je nooit betaald.
Hou het kort en ondubbelzinnig, want het enige dat telt is dat later blijkt dat je niet hebt ingestemd.
"Dank voor jullie bericht. Ik stem niet in met een tegoedbon. Op grond van artikel 6:230r lid 2 BW wordt terugbetaald met hetzelfde betaalmiddel als waarmee ik heb betaald. Ik verzoek u het bedrag van EUR [bedrag] binnen veertien dagen over te maken op rekening [IBAN], het rekeningnummer waarmee de betaling is gedaan."
Heb je de bon al ontvangen maar niet gebruikt, zeg dat er dan bij. Een ongebruikte bon is geen aanvaarding. Heb je hem wel al deels besteed, dan wordt het lastiger, want dan kun je geacht worden te hebben ingestemd. Gebruik hem dus niet zolang de discussie loopt.
Dit is het onderdeel dat mensen geld kost. Zolang jij niet hebt ingestemd met een bon, is er niet terugbetaald. De termijn van veertien dagen uit artikel 6:230r lid 1 loopt dus gewoon, en verstrijkt hij, dan is de webshop van rechtswege in verzuim op grond van artikel 6:83 sub a. Vanaf dat moment loopt de wettelijke rente en kun je kosten van invordering claimen.
Met andere woorden: een webshop die je aan het lijntje houdt met een bon, maakt zijn eigen positie slechter. Zie ook hoe lang een webshop mag doen over terugbetalen.
Een aparte categorie, en juridisch de makkelijkste. Annuleert de webshop jouw bestelling omdat er iets niet op voorraad bleek, omdat de prijs verkeerd stond of omdat de leverancier afhaakte, dan heb jij betaald zonder ooit iets te krijgen. Er is dan niets om over te onderhandelen: jouw betaling is zonder rechtsgrond gebleven en op grond van artikel 6:203 kun je die terugvorderen.
Een tegoedbon is in dat geval geen aanbod maar een poging om een schuld om te zetten in winkelkrediet. Je hoeft daar niet in mee te gaan, ook niet als er een bonus bovenop wordt gelegd. Een bon van honderdtien euro is nog steeds geen honderd euro.
Bonnen duiken vaak op bij winkels die krap zitten. Dat is precies de reden om ze niet te accepteren. Gaat de winkel failliet, dan is een tegoedbon in de praktijk waardeloos: je bent concurrent schuldeiser voor een bedrag dat alleen bij die winkel te besteden was. Een vordering in geld geeft je tenminste een plek in de rangorde, en houdt bovendien de route via je betaalmethode open.
Betaalde je met creditcard of PayPal, dan heeft het accepteren van een bon nog een tweede nadeel: je kunt daarmee geacht worden de zaak te hebben geregeld, en dat verzwakt een latere terugboeking. Hou die route open tot je echt geld hebt gezien.
Dan is de vraag of dat uitdrukkelijke instemming was en of je wist waar je mee instemde. Meld schriftelijk en zo snel mogelijk dat je dat terugneemt en alsnog geld wilt. Hoe eerder, hoe sterker dat staat.
Bij een bon die je vrijwillig accepteert, mag een redelijke geldigheidsduur. Maar het punt is dat je hem niet hoeft te accepteren. Een vervaldatum is eerder een reden om het niet te doen.
Niet accepteren. Een bon van een failliete winkel is in de praktijk waardeloos, terwijl een vordering in geld je tenminste nog een plek in de rangorde geeft en een eventuele chargeback openhoudt.
Heb je uitdrukkelijk ingestemd en de bon gebruikt, dan is dat lastig. Heb je hem alleen ontvangen en laten liggen, dan sta je nog gewoon in je recht.
Wij stellen de webshop in gebreke en vorderen het bedrag in geld, met rente. Het kost jou niks.
Start je dossierEen dienst van Hartmann Juris.